Bảo vệ người lao động trong kinh tế Gig: Khung tiếp cận quyền con người
DOI:
https://doi.org/10.70786/LLCT.582.2026.211Từ khóa:
kinh tế Gig, lao động nền tảng, quyền lao động, quyền con người, Việt NamTóm tắt
Sự phát triển của kinh tế Gig giúp mở rộng cơ hội việc làm và tăng tính linh hoạt của thị trường lao động, song cũng đặt ra nhiều thách thức đối với người lao động. Dựa trên việc phân tích các tiêu chuẩn quốc tế có liên quan, bài viết khẳng định, kinh tế Gig không tạo ra một “vùng ngoại lệ” nằm ngoài phạm vi của quyền lao động nói riêng và quyền con người nói chung. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một khung tiếp cận và gợi ý chính sách đối với Việt Nam trong bảo đảm quyền của người lao động trong kinh tế Gig.
Downloads
Tài liệu tham khảo
Committee on Economic, Social and Cultural Rights (2008). General Comment No. 19: The right to social security (Art. 9 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights) (E/C.12/GC/19). United Nations. https://www.ref-world.org/legal/general/cescr/2008/en/57515
De Stefano, V. (2016). The rise of the “just-in-time workforce”: On-demand work, crowdwork and labour protection in the “gig-economy” (Conditions of Work and Employment Series No. 71). International Labour Office. https://www.ilo.org/publications/rise-just-time-workforce-demand-work-crowdwork-and-labour-protection-gig
Directive (EU) 2024/2831 of the European Parlia-ment
and of the Council of 23 October 2024 on im-proving
working conditions in platform work (2024). Official Journal of the European Union, L, 2024/2831. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/2831/oj
ILO (1944). Declaration concerning the aims and purposes of the International Labour Organization (Declaration of Philadelphia). https://www.ilo.org/ media/271816/download
ILO (1998). ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work and its Follow-up. In-ternational
Labour Organization. https://www.ilo.org/ declaration
ILO (2021). World employment and social outlook 2021: The role of digital labour platforms in transforming the world of work. International Labour Office. https://www.ilo.org/publications/flagship-reports/role-digital-labour-platforms-transformin
g-world-work
ILO (2022). Decent work in the platform economy. International Labour Conference, 110th Session, Re-port
V. International Labour Office. https://www.ilo.org/ilc/ILCSessions/110/reports/reports-to-the-conference/WCMS_855683
Kellogg, K. C., Valentine, M. A., & Christin, A. (2020). Algorithms at work: The new contested terrain of control. Academy of Management Annals, 14(1), 366-410. https://doi.org/10.5465/annals.2018.0174
Prassl, J. (2018). Humans as a Service: The Prom-ise
and Perils of Work in the Gig Economy. Oxford University Press.
Quốc hội (2024a). Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Quốc hội (2024b). Luật Công đoàn năm 2024.
Quốc hội (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.
Rosenblat, A., & Stark, L. (2016). Algorithmic labor and information asymmetries: A case study of Uber’s drivers. International Journal of Communica-tion,
10, 3758–3784. https://ijoc.org/index.php/ijoc/ar-ticle/view/4892
Schor, J. B., Attwood-Charles, W., Cansoy, M., Ladegaard, I., & Wengronowitz, R. (2020). Dependence and precarity in the platform economy. Theory and Society, 49(5-6), 833-861. https://doi.org/ 10.1007/s11186-020-09408-y
United Nations (1966). International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. h t t p s: / /www. o h c h r. o rg / e n / i n str ume n ts-mechanisms/instruments/international-covenant-eco-nomic-social-and-cultural-rights
United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights (2011). Guiding principles on busi-ness
and human rights: Implementing the United Na-tions
“Protect, Respect and Remedy” Framework. United Nations. https://www.ohchr.org/sites/default/ files/documents/publications/guidingprinciplesbusi-nesshr_en.pdf
Wood, A. J., Graham, M., Lehdonvirta, V., & Hjorth, I. (2019). Good gig, bad gig: Autonomy and algorithmic control in the global gig economy. Work, Employment and Society, 33(1), 56-75. https://doi.org/10.1177/0950017018785616
