Dân chủ số ở Trung Quốc và kinh nghiệm
DOI:
https://doi.org/10.70786/LLCT.582.2026.213Tóm tắt
Dân chủ số (E-democracy) ở Trung Quốc là công cụ quan trọng để tối ưu hóa mô hình “dân chủ nhân dân toàn quá trình”, có vai trò cốt lõi trong việc củng cố tính chính danh của hệ thống chính trị, thu thập ý kiến quần chúng trên diện rộng và bảo đảm hiệu quả quản trị nhà nước. Bài viết làm rõ cơ sở lý luận, thể chế chính trị - pháp lý, cấu trúc hạ tầng công nghệ, cơ chế tham gia của công dân số, cùng những thách thức và hiệu quả trong thực tiễn áp dụng. Từ đó đúc rút một số kinh nghiệm trong việc xây dựng mô hình dân chủ số, bảo đảm sự cân bằng giữa công nghệ và thể chế, giữa hiệu quả và công bằng xã hội.
Downloads
Tài liệu tham khảo
Bigg, C., & Ge, A (2025). China: Recent enforce-ment
trends. Privacy Matters. https://privacymat-ters.dlapiper.com.
Chen, B., & Jin, W [陈波 & 金炜] (2022). 数字赋能全过程人民民主 [ Trao quyền số cho nền dân chủ nhân dân toàn quá trình]. 浙江人大 [Đại biểu Nhân dân Chiết Giang], 8, 10-13.
Chen, J. [陈家刚] (2022). 数字协商民主：可能性、风险及其规制 [Dân chủ hiệp thương số: Khả năng,rủi ro và cơ chế quản lý]. 教学与研究 [Dạy học và Nghiên cứu], 7, 74-84.
Chen, X (2016). 技术创新与制度惰性：以"X省大数据+人大代表履职创新"为个案的研究 [Đổi mới công nghệ và sức ỳ thể chế: Nghiên cứu trường hợp “Dữ liệu lớn + đổi mới hoạt động thực thi chức trách của đại biểu Nhân đại tại tỉnh X”]. 中共福建省委党校学报 [Học báo Trường Đảng tỉnh Phúc Kiến], 12, 4-10.
Chính quyền nhân dân thành phố Yết Dương [揭阳市人民政府] (2023). 工作简报 [Bản tin công tác]. http://www.jieyang.gov.cn.
Chính quyền nhân dân tỉnh Quảng Đông (2021). 广东省数字政府改革建设“十四五”规划 [Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 về cải cách và xây dựng chính phủ số tỉnh Quảng Đông]. https://www.zhxz.gov.cn/attachment/ 0/292/292293/3061044.pdf
CINIC (2024). The 53rd statistical report on China’s internet development. https://www.cnnic.com.cn.
Feng, L., & He, J. [冯亮 & 何俊志] (2018). 人大立法中政治逻辑与技术逻辑的互动：以G省人大常委会立法过程为例 [Sự tương tác giữa logic chính trị và logic kỹ thuật trong hoạt động lập pháp của nhân đại: Trường hợp quy trình lập pháp của Ủy ban Thường vụ Nhân đại tỉnh G]. 学术研究, [Nghiên cứu học thuật] 8, 70-75.
Gao, J., & Wang, M [高健 & 王美珍] (2023). 新时代网络社会治理共同体构建探析 [Phân tích việc xây dựng cộng đồng đồng quản trị xã hội mạng trong thời đại mới]. 长春理工大学学报（社会科学版）[Học báo Đại học Công nghệ Trường Xuân (Khoa học xã hội)] , 36, 14-20.
Lang, Y., & Lü, H. [郎友兴 & 吕鸿强] (2018). 政治制度的技术嵌入：互联网+地方人大制度 - 基于浙江人大代表履职服务平台的实践创新 [Sự gắn kết công nghệ vào thể chế chính trị: Internet + chế độ nhân đại địa phương - đổi mới thực tiễn dựa trên nền tảng dịch vụ thực thi chức trách của đại biểu nhân đại tỉnh Chiết Giang]. 华中师范大学学报 [Học báo Đại học sư phạm Hoa Trung], 4, 35-42.
Li, X. [李晓明]. (2024). 上海民声丨市人民建议征集办自成立以来收到建言献策超34.9万件 [Tiếng nói nhân dân Thượng Hải: Kể từ khi thành lập, Văn phòng Thu thập kiến nghị của nhân dân thành phố đã tiếp nhận hơn 349.000 ý kiến và đề xuất]. Xin-min
News. https://news.xinmin.cn.
NDRC [国家发展和改革委员会]. (2024). 关于2023年国民经济和社会发展计划执行情况与2024年国民经济和社会发展计划草案的报告 [Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội quốc dân năm 2023 và dự thảo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội quốc dân năm 2024]. https://www.nda.gov.cn.
NPC (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc) (2016). 中华人民共和国网络安全法 [Luật An ninh mạng nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa]. 中国人大网.http://www.npc.gov.cn.
Phòng Nghiên cứu quản trị số và di động, Đại học Phúc Đán. (2025). Báo cáo vận hành ủy quyền dữ liệu công cộng địa phương Trung Quốc (2025). Đại học Phúc Đán. https://ifopendata.fudan.edu.cn.
Shangguan, J. [上官酒瑞] (2020). 参与式预算是全过程民主的实践形式 [Ngân sách có sự tham gia là hình thức thực tiễn của dân chủ toàn quá trình]. 探索与争鸣 [Khám phá và Tranh luận], 12, 27-29.
Smith, G (2009). Democratic innovations: Design-ing
institutions for citizen participation. Cambridge University Press.
Xinhua (2024). China has more than 3.8 mln 5G base stations. People’s Daily Online. https://en.peo-ple.cn/n3/2024/0627/c90000-20186302.html
Xu, F. [许峰] (2023). 全过程人民民主论域下的地方人大数字化改革机理探析 - 基于浙江衢州市"数字人大"建设的分析 [Phân tích cơ chế cải cách số hóa của nhân đại địa phương dưới góc nhìn dân chủ nhân dân toàn quá trình: Nghiên cứu trường hợp xây dựng “Nhân đại số” tại thành phố Cù Châu, tỉnh Chiết Giang]. 电子政务[Chính quyền điện tử], 10, 116-132.
